“Laat je emoties thuis.”
De meeste mensen hebben die boodschap nooit letterlijk gehoord, maar wel geleerd.
We slikken onze tranen weg. Temperen onze boosheid. Houden onze onzekerheid voor onszelf. En drukken soms zelfs ons enthousiasme in, omdat we niet te veel ruimte willen innemen.
Ondertussen vragen organisaties zich af waarom verbinding ontbreekt, waarom teams langs elkaar heen werken en waarom mensen zich niet gezien voelen.
Misschien omdat we vergeten dat werk uiteindelijk draait om mensen.
De mens achter de medewerker
Iedereen die op het werk verschijnt, neemt meer mee dan kennis en ervaring. Ook verlies, hoop, frustratie, passie, trots en onzekerheid zijn aanwezig.
Toch gedragen veel organisaties zich nog alsof die emoties bij de ingang achtergelaten kunnen worden.
Maar de collega die stil is omdat een dierbare ziek is, de medewerker die geraakt raakt door een compliment of de teamgenoot die vol vuur vertelt over een idee: dat zijn geen verstoringen van het werk.
Dat is werk.
Want samenwerking ontstaat tussen mensen, niet tussen functiebeschrijvingen.
Huilen is niet het probleem
Laten we iets normaliseren: mensen huilen.
Soms vanwege rouw of verlies. Soms omdat de druk te hoog is geworden. Soms omdat ze eindelijk erkenning krijgen voor iets waar ze hard voor hebben gewerkt.
Dat kan ongemakkelijk voelen. Vaak nog meer voor de mensen eromheen dan voor degene die huilt.
We willen iets oplossen, verzachten of snel doorgaan.
Maar niet elke emotie vraagt om een oplossing.
Soms vraagt een emotie simpelweg om erkenning.
Wanneer emoties verbinden en wanneer ze overnemen
Dat betekent niet dat alle emoties altijd ongefilterd de ruimte in moeten.
Er is een verschil tussen emoties die informatie geven en emoties die de regie overnemen.
Een medewerker die vertelt dat hij geraakt is, creëert verbinding. Een collega die zijn passie laat zien, kan een team inspireren. Een leidinggevende die eerlijk uitspreekt dat zij ergens mee worstelt, bouwt vaak meer vertrouwen dan degene die altijd sterk probeert te zijn.
Maar emoties kunnen ook doorslaan. Wanneer frustratie verandert in verwijten of boosheid in aanvallen, ontstaat geen verbinding meer.
De vraag is daarom niet óf emoties welkom zijn.
De vraag is: ben jij eigenaar van je emoties, of zijn je emoties eigenaar van jou?
Dat vraagt om effectief emotiemanagement. Niet door emoties weg te stoppen, maar door ze te herkennen, te begrijpen en bewust te uiten.
Psychologische veiligheid begint met het echte gesprek
Tijdens trainingen over sociale en psychologische veiligheid komt steeds dezelfde vraag terug: voelen mensen zich vrij om uit te spreken wat er écht speelt?
Want psychologische veiligheid betekent niet dat alles altijd prettig of comfortabel is. Het betekent dat mensen zich veilig genoeg voelen om eerlijk te zijn. Om vragen te stellen. Om zorgen uit te spreken. Om emoties te laten zien zonder bang te zijn voor afwijzing of oordeel.
Binnen Organization and Relationship Systems Coaching (ORSC) wordt gekeken naar de dynamiek van het hele team. Een belangrijke gedachte daaruit is dat wat niet wordt uitgesproken, niet verdwijnt.
Wanneer mensen zichzelf censureren, ontstaat er vaak iets anders. Cynisme. Terugtrekken. Passief-agressief gedrag. De gesprekken na de vergadering.
Niet elke zichtbare emotie is toxisch. Soms wordt iets juist toxisch doordat het te lang onzichtbaar blijft.
Psychologische veiligheid gaat daarom niet over het vermijden van emoties, maar over het creëren van een omgeving waarin emoties op een gezonde manier bespreekbaar mogen zijn.
We sturen liever een emoji dan dat we bellen
Kijk eens naar hoe we tegenwoordig communiceren.
We sturen een hartje, een duimpje of een kort bericht.
Maar hoe vaak bellen we nog echt? Hoe vaak kijken we elkaar daadwerkelijk in de ogen?
Echt contact vraagt aanwezigheid. En aanwezigheid vraagt moed.
Want zodra we elkaar echt zien, worden emoties zichtbaar.
En precies daar ontstaat verbinding.
Menselijk is soms ongemakkelijk
Veel organisaties willen openheid, vertrouwen en samenwerking.
Maar die ontstaan niet zonder kwetsbaarheid.
Menselijk zijn is soms ongemakkelijk. Emotioneel. Rommelig.
Toch zit juist daarin de kracht van sterke teams.
Teams waarin mensen zich gezien voelen, communiceren eerlijker. Teams waarin emoties bespreekbaar zijn, verspillen minder energie aan maskers. En teams waarin verbinding aanwezig is, maken uiteindelijk meer impact.
Dus: huilen op de werkvloer?
Doen.
Niet omdat emoties altijd leidend moeten zijn. Maar omdat sterke teams niet worden gebouwd op zelfcensuur.
Ze ontstaan wanneer mensen zich veilig genoeg voelen om eerlijk te zijn over wat er speelt.
Wil jij met je team aan de slag met helpend en niet-helpend gedrag en groeien tot een high performing team? Neem contact op voor de mogelijkheden van systeemcaching.
